Herbarium znad Welu – gatunki marca
Czas zacząć zabawę! Poniżej publikujemy trzy pierwsze gatunki w naszym rodzinnym konkursie „Herbarium znad Welu”. Pamiętajcie: zbieramy wyłącznie nadziemne części roślin, bez uszkadzania systemu korzeniowego.
1. Zawilec gajowy (Anemone nemorosa L.)
Jedna z pierwszych roślin, które pojawiają się w lesie na przedwiośniu. Zawilec gajowy to wieloletnia roślina z rodziny jaskrowatych, która zakwita już w marcu i kwietniu, rozświetlając runo lasów liściastych i mieszanych.
Choć wygląda bardzo delikatnie, warto pamiętać, że świeża roślina jest trująca i może podrażniać skórę oraz błony śluzowe. Na szczęście po wysuszeniu traci swoje właściwości toksyczne.
Wczesną wiosną zawilce często tworzą w lesie piękne białe kobierce, które są jednym z najbardziej charakterystycznych widoków tej pory roku. Co ciekawe, zawilec gajowy jest też tzw. rośliną wskaźnikową dawnych lasów – jego obecność może świadczyć o tym, że dany las istnieje w tym miejscu od bardzo dawna.
Jak wygląda?
🌿 pojedynczy kwiat z 6–8 białymi płatkami (na zewnątrz czasem lekko różowawymi) i żółtym środkiem
🌿 pojedyncza łodyga wysokości ok. 10–30 cm
🌿 pod ziemią pełzające, brunatnoczerwone lub żółtawe kłącze
🌿 najczęściej trzy dłoniaste liście
Gdzie go szukać?
Najłatwiej znaleźć go w zacienionym runie lasów liściastych i mieszanych, na świeżych, wilgotnych glebach.
2. Szczawik zajęczy (Oxalis acetosella L.)
To niewielka, ale bardzo charakterystyczna roślina leśnego runa. Szczawik zajęczy jest wieloletnią byliną z rodziny szczawikowatych. Kwitnie od kwietnia do maja i można go spotkać w wielu typach lasów, zwłaszcza tam, gdzie gleba jest wilgotna i żyzna.
Roślina jest jadalna i ma przyjemny, lekko kwaśny smak. Właśnie dlatego bywa nazywana „zajęczą kapustą”. Zawiera sporo witaminy C i antyoksydantów. W tradycyjnym ziołolecznictwie wykorzystywano ją m.in. jako roślinę moczopędną, obniżającą gorączkę oraz wspomagającą przy niestrawnościach czy lekkich zatruciach. Stosowano ją także zewnętrznie na stłuczenia.
Szczawik jest też ciekawy dlatego, że reaguje na światło. W dzień jego liście są rozłożone, a wieczorem lub przy pochmurnej pogodzie składają się i zwieszają w dół.
Jak wygląda?
🌿 charakterystyczne trójlistkowe liście, podobne do koniczyny, o odwrotnie sercowatym kształcie
🌿 pojedynczy kwiat z 5 białymi lub lekko różowymi płatkami
🌿 na płatkach widoczne są delikatne fioletowe żyłki i żółta plamka u nasady
🌿 cienka, pełzająca łodyga długości ok. 8–15 cm
Gdzie go szukać?
Najczęściej w zacienionym runie lasów liściastych, mieszanych i iglastych, na wilgotnych, dość żyznych glebach, w miejscach z rozproszonym światłem.
3. Podbiał pospolity (Tussilago farfara L.)
Jedna z najwcześniej kwitnących roślin wiosny. Podbiał pospolity to wieloletnia bylina z rodziny astrowatych, która potrafi zakwitnąć już od lutego do kwietnia, często jeszcze zanim pojawią się jej liście.
Żółte kwiaty podbiału bywają mylone z mniszkiem lekarskim i mleczem, dlatego wiele osób nazywa tę roślinę właśnie mleczem. W różnych regionach znana jest także jako „boże liczko” albo „końskie kopyto”.
Podbiał od dawna wykorzystywany jest w ziołolecznictwie. Preparaty z tej rośliny stosuje się m.in. przy dolegliwościach górnych i dolnych dróg oddechowych, a także przy problemach skórnych.
Jak wygląda?
🌿 z podziemnego kłącza wyrastają w pęczku krótkie łodygi kwiatonośne (ok. 10 cm)
🌿 na każdej łodydze pojawia się jeden żółty koszyczek kwiatowy
🌿 liście rozwijają się dopiero po przekwitnięciu
🌿 są duże (nawet do ok. 20 cm), okrągławe lub sercowate, z nieregularnie ząbkowanym brzegiem
Gdzie go szukać?
Najłatwiej znaleźć go w miejscach dobrze nasłonecznionych – przy drogach, w rowach, na nieużytkach, łąkach, skarpach przydrożnych i kolejowych, nad ciekami wodnymi czy na skrajach lasów. Pojawia się też na żwirowiskach, kamieniskach i polach uprawnych.
Powodzenia w poszukiwaniach! 🌿
